Institut za standardizaciju Crne Gore

Međunarodna zajednica i Evropska Unija prepoznaju standardizaciju kao preduslov za uključivanje u međunarodne i evropske integracione tokove i osnovu za uklanjanje tehničkih prepreka u trgovini, tj. obezbjeđivanje slobodnog protoka roba i usluga. Primijetan je međunarodni trend da se oblasti privrede i društva sve više regulišu na nivou standarda, a da se samo u onim krucijalnim oblastima neophodnim za nesmetano funkcionisanje društva donose propisi koji su obavezni za primjenu. Čak i tom slučaju, propisi se donose na bazi standarda, jer oni predstavljaju konsenzus svih zainteresovanih strana. Funkcionalnim sistemom standardizacije ostvaruje se poboljšanje zaštite života, zdravlja i bezbjednosti ljudi, životinja, biljaka i zaštita životne sredine, unapređivanje kvaliteta proizvoda, procesa i usluga, utvrđivanje njihove namjene, unificiranje, kompatibilnost i zamjenljivost, razvoj i unapređenje proizvodnje i prometa robe odnosno vršenja usluga kao i unapređenje međunarodne trgovine sprečavanjem ili otklanjanjem nepotrebnih tehničkih prepreka u trgovini.

Sistem standardizacije na nacionalnom nivou se ostvaruje kroz saradnju države, privrede i drugih zainteresovanih strana preko Nacionalnog tijela za standardizaciju, koje je po preporukama EU nezavisna i nepristrasna organizacija, ali pod posebnom pažnjom države. Posebna pažnja se prije svega odnosi na obavezu države da obezbijedi uslove za funkcionisanje i rad Nacionalnog tijela za standardizaciju u cilju postizanja zaštite opštih interesa društva.

Potreba za uspostavljanjem i stalnim jačanjem sistema standardizacije u Crnoj Gori definisana je kroz sljedeće političke dokumente i odluke, a koje su od suštinskog značaja za tekuće integracione procese:

  • Sporazum Svjetske Trgovinske Organizacije o tehničkim preprekama u trgovini (WTO/TBT), koji u Aneksu 3 sadrži Kodeks dobre prakse za izradu, donošenje i primjenu standarda,
  • Nacionalna strategija Crne Gore za pristupanje Evropskoj Uniji, kojom se utvrđuje dugoročna politika Crne Gore prema Evropskoj Uniji,
  • Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju Evropskoj Uniji (SSP), koji se članom 77. odnosi na obavezu jačanja sistema standardizacije u Crnoj Gori,
  • Nacionalni program za integracije u Evropsku Uniju (NPI), koji tačkom 3.1.1.1 definiše kratkoročne i srednjeročne prioritete za razvoj standardizacije u Crnoj Gori,
  • Centralnoevropski Sporazum o slobodnoj trgovini (CEFTA), koji se članom 13. odnosi na obavezu jačanja sistema standardizacije u Crnoj Gori,
  • Uslovi evropskih organizacija za standardizaciju koje mora ispuniti Nacionalno tijelo za standardizaciju da bi steklo status punopravnog članstva u tim organizacijama (devet uslova CEN/CENELEC).

U cilju ispunjenja obaveza koje je Crna Gora preuzela gore navedenim dokumentima, a radi što brže integracije u međunarodne i evropske tokove, Nacionalno tijelo za standardizaciju Crne Gore, kao nosilac posla iz oblasti standardizacije, ima obavezu i zadatak da osmisli, organizuje i izvrši što bržu harmonizaciju crnogorskih standarda i srodnih dokumenata sa međunarodnim i evropskim standardima i srodnim dokumentima.

Radi ostvarivanja ciljeva standardizacije, ispunjavanja zahtjeva međunarodne zajednice i Evropske Unije po pitanju standardizacije kao i sprovodjenja aktivnosti na donošenju crnogorskih standarda, Vlada Crne Gore je na sjednici od 29. marta 2007. godine donijela Odluku o osnivanju Instituta za standardizaciju Crne Gore ("Službeni list RCG", br.21/2007) kao Nacionalnog tijela za standardizaciju Crne Gore.